Spadki kancelaria – jak skutecznie poradzić sobie z postępowaniem spadkowym?

Postępowanie spadkowe

Postępowanie spadkowe to proces prawny, który ma na celu ustalenie kręgu spadkobierców, ich udziałów w spadku oraz rozstrzygnięcie innych kwestii związanych z dziedziczeniem. Postępowanie spadkowe może być przeprowadzone w formie sądowej lub umownej w formie aktu notarialnego.

W przypadku postępowania sądowego, sąd ustala skład majątku spadkowego, wartość spadku oraz krąg spadkobierców. Na podstawie tych ustaleń sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, które jest niezbędne do dalszych czynności, takich jak dział spadku. Postępowanie sądowe jest niezbędne w sytuacjach, gdy istnieją spory między spadkobiercami lub gdy testament jest kwestionowany.

Postępowanie umowne, z kolei, polega na zawarciu umowy między wszystkimi spadkobiercami. Umowa ta musi być sporządzona w formie aktu notarialnego i zawierać wszystkie niezbędne informacje dotyczące spadku i spadkobierców. Taka forma postępowania jest szybsza i mniej formalna, ale wymaga zgody wszystkich zainteresowanych stron.

Stwierdzenie nabycia spadku

Stwierdzenie nabycia spadku to kluczowy etap w procesie dziedziczenia, który potwierdza nabycie spadku przez spadkobierców. Może być przeprowadzone w formie sądowej lub notarialnej, w zależności od okoliczności i preferencji spadkobierców. Nabycie spadku wiąże się z wieloma formalnościami, których trzeba dopilnować. Nie wystarczy jedynie oświadczyć, że przyjmuje się majątek po zmarłym

W przypadku stwierdzenia nabycia spadku w formie sądowej, sąd wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. Proces ten może być czasochłonny, ale jest konieczny w sytuacjach, gdy istnieją wątpliwości co do ważności testamentu lub gdy spadkobiercy nie mogą dojść do porozumienia.

Alternatywnie, stwierdzenie nabycia spadku może być przeprowadzone w formie notarialnej. W takim przypadku, notariusz sporządza zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia, który ma taką samą moc prawną jak postanowienie sądu. Notarialny akt poświadczenia dziedziczenia jest szybszy i mniej formalny, jednak notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia nie można uzyskać w każdym przypadku. Wymaga to zgody wszystkich spadkobierców oraz braku sporów co do testamentu. Notariusz nie może sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia, jeśli ktokolwiek zgłosi zastrzeżenia co do testamentu.

Stwierdzenie nabycia spadku, niezależnie od formy, jest niezbędne do przeprowadzenia działu spadku, który polega na podziale majątku spadkowego między spadkobierców. Dział spadku może być przeprowadzony w formie sądowej lub umownej, w zależności od sytuacji i preferencji spadkobierców.

Testament – ostatnia wola zmarłego

Testament to rozporządzenie majątkiem testatora na wypadek śmierci, w treści którego testator może dokonać modyfikacji ustawowego kręgu dziedziczenia.

Każdy testament może obejmować wolę tylko jednej osoby, tj. nie ma możliwości sporządzenia testamentów wspólnych. Testament wspólny będzie nieważny. Należy przy tym pamiętać, że testament może sporządzić jedynie osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Podniesienie zarzutu nieważności testamentu jest możliwe tylko w określonym czasie.

Istnieje kilka rodzajów testamentów, które dzieli się na zwykłe i szczególne. Najbardziej powszechną formą jest sporządzenie testamentu własnoręcznego (holograficznego) bądź sporządzenie testamentu u notariusza, co wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty, jednak zwiększa pewność ostatniej woli. Oprócz wskazanych wyżej typów możliwym jest także rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci w formie testamentu allograficznego (urzędowego) oraz testamentów szczególnych, które jednak mogą zostać sporządzone tylko i wyłącznie w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach prawa spadkowego i są ograniczone terminem ważności. Taka forma testamentu zapewnia szansę na wyrażenie swej woli przez testatora w nagłych i nieprzewidzianych sytuacjach.

Potrzebujesz pomocy prawnej z zakresu prawa spadkowego? Pomogę Ci!

ZADZWOŃ TERAZ

Podważenie testamentu

Testament można podważyć jedynie w sądzie. Przedmiotem działu spadku są aktywa, które mają być podzielone między spadkobierców. Notariusz ma obowiązek odmówić sporządzenia i zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, jeśli ktokolwiek podważy ważność testamentu. Podważenie testamentu wymaga przedstawienia rzetelnych podstaw nieważności. Testament może być podważony po śmierci testatora i podważenia może żądać każdy, kto ma w tym interes i dotyczy przy tym każdego rodzaju testamentu, gdyż wszystkie testamenty są tak samo ważne (można żądać podważenia również testamentu sporządzonego u notariusza).

W przypadku prowadzonego przed sądem postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku na podstawie testamentu sąd prześle wszystkim uczestnikom postępowania odpisy testamentu i wezwie ich do złożenia zastrzeżeń co do jego treści. Jeśli uczestnicy zaniechają przedstawienia zarzutów, utracą prawo do ich powoływania w przyszłości. W sytuacji, gdy spadkobiercy wybiorą postępowanie przed notariuszem, to notariusz nie będzie mógł sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia, jeśli ktokolwiek zgłosi zastrzeżenia co do testamentu. Wówczas konieczne będzie prowadzenie postępowania przed sądem.

Dział spadku

Dział spadku to nic innego jak zniesienie współwłasności między spadkobiercami. Przeprowadzenie działu spadku jest procesem, który znosi współwłasność. Wszystko sprowadza się więc do ustalenia kto dziedziczy jakie składniki majątku. Dział spadku może być przeprowadzony w formie sądowej lub umownej, czyli na podstawie umowy pomiędzy wszystkimi spadkobiercami. Jeśli spadkobiercy nie dojdą do porozumienia w zakresie działu spadku to każdy ze spadkobierców może wystąpić do sądu z żądaniem przeprowadzenia sądowego działu spadku.

Umowny podział spadku

Przeprowadzenie umownego działu spadku jest możliwe tylko wtedy, kiedy wszyscy spadkobiercy zgadzają się co do wszystkich aspektów działu spadku, w tym: wartość schedy spadkowej każdego z spadkobierców. Można przeprowadzić dział spadku na podstawie umowy między spadkobiercami. Stronami umowy o dział spadku muszą być wszyscy spadkobiercy. Umowa o dział spadku zawiera przede wszystkim postanowienia określające jakie składniki majątku spadkowego zostaną przyznane danym spadkobiercom.

Wady przedmiotu uzyskanego w ramach działu spadku

Jeżeli rzecz lub inne prawo majątkowe przyznane danemu spadkobiercy w ramach działu spadku ma wadę, to zgodnie z art. 1046 Kodeksu cywilnego: po dokonaniu działu spadku spadkobiercy są wzajemnie obowiązani do rękojmi za wady fizyczne i prawne według przepisów o rękojmi przy sprzedaży. Gdy w skład spadku wchodzi nieruchomość, mogą wystąpić dodatkowe komplikacje, które wymagają opinii biegłego, co wpływa na czas i koszt całej sprawy. Zgodnie z w/w przepisem rękojmia co do wierzytelności spadkowych rozciąga się także na wypłacalność dłużnika.

Potrzebujesz pomocy prawnej z zakresu prawa spadkowego? Pomogę Ci!

ZADZWOŃ TERAZ

Odpowiedzialność za długi spadkowe

Spadkobiercy odpowiadają za długi spadkowe od momentu wstąpienia w prawa zmarłego. Odpowiedzialność wszystkich spadkobierców za długi spadkowe przed działem spadku jest solidarna.

Spadkobiercy mogą określić w umowie o dział spadku, który z nich odpowiada za jakie długi albo w jakiej wysokości odpowiadają za różne długi. Należy jednak podkreślić, że tak dokonany podział będzie skuteczny jedynie względem spadkobierców, a nie względem wierzycieli zmarłego spadkodawcy. Oznacza to, że wierzyciel spadkowy może żądać od każdego ze spadkobierców zaspokojenia długów nawet jeśli z umownego postanowienia wynika, że któryś ze spadkobierców nie ponosi odpowiedzialności za długi spadkowe bądź ponosi je w niższej wysokości. W takiej sytuacji spadkobierca musi zapłacić żądaną kwotę wierzycieli i wówczas ma prawo żądać zwrotu wpłaconej sumy od spadkobiercy, który w umowie o dział spadku zobowiązał się te długi spłacić.

W sytuacji, gdy prowadzone jest postępowanie o dział spadku przed sądem, to sąd co do zasady nie bierze pod uwagę długów spadkowych, a po uprawomocnieniu się postanowienia o dział spadku każdy ze spadkobierców ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe do wysokości wartości swojego udziału w spadku.

Scheda spadkowa

Scheda spadkowa jest udziałem odziedziczonym przez spadkobiercę po zmarłym. Scheda spadkowa jest ustalana podczas podziału spadku. W polskim prawie nie znajdziemy legalnej definicji schedy spadkowej. Rozliczenia związane ze schedami spadkowymi mają zasadniczo zastosowanie tylko w przypadku działu spadku między zstępnymi zmarłego albo między zstępnymi i małżonkiem zmarłego oraz tylko wówczas, gdy powołanie do spadku następuje na podstawie dziedziczenia ustawowego. Aby obliczyć wysokość schedy spadkowej należy obliczyć wartość spadku obejmującą wartość spadku oraz wartość darowizn i zapisów windykacyjnych podlegających doliczeniu do spadku na potrzeby rozliczeń z tytułu sched spadkowych.

Darowizny

W skład schedy spadkowej wchodzi majątek uzyskany po śmierci spadkodawcy w ramach dziedziczenia ustawowego oraz zapisu windykacyjnego, ale również majątek przekazany spadkobiercy jeszcze za życia spadkodawcy w postaci darowizn. W niektórych przypadkach osoba, która taką darowiznę otrzymała za życia spadkodawcy może być zupełnie wyłączona z możliwości uczestniczenia w dziale majątku spadkowego mimo, że postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia ustalił udział tej osoby w majątku spadkowym.

Zasady dotyczące schedy spadkowej wykluczają uprzywilejowanie spadkobierców, którzy od  spadkodawcy otrzymali już część jego majątku w postaci darowizn bądź zapisu windykacyjnego, co przywraca równowagę związaną z korzyściami majątkowymi uzyskiwanymi przez każdego ze spadkobierców ustawowych.

Zgodnie z art. 1039 Kodeksu cywilnego w przypadku działu spadku między zstępnymi bądź między zstępnymi a małżonkiem zmarłego, do którego dochodzi w ramach dziedziczenia ustawowego, to spadkobiercy są zobowiązani do zaliczenia na schedę spadkową otrzymanych od spadkodawcy darowizn oraz zapisów windykacyjnych. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy z oświadczenia spadkodawcy wprost wynika, że darowizna bądź zapis windykacyjny zostały uczynione ze zwolnieniem od tego zaliczenia. Istotne jest również, że nie podlegają zaliczeniu na schedę spadkową drobne darowizny zwyczajowo w danych stosunkach przyjęte.

Postępowanie sądowe

W czasie postępowania spadkowego przed sądem, sąd ustala skład majątku spadkowego oraz wartość spadku. Prawidłowe ustalenia pozwalają określić wartość udziałów, które przysługują poszczególnym spadkobiercom i wydanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Spis inwentarza skład stanu czynnego spadku jest podstawą dokonywanego działu. Jeśli spis inwentarza nie zawiera wszystkich przedmiotów, które wchodzą w skład spadku, to możliwe jest jego uzupełnienie.

Podsumowanie

Postępowanie spadkowe z uwagi na delikatny i często emocjonalny charakter jest trudnym etapem dla bliskich zmarłego, dodatkowo może okazać się czasochłonne i wymagać rozeznania w przepisach prawnych. Kancelaria posiada bogate doświadczenie w prowadzeniu spraw spadkowych, co pozwala na skuteczne wsparcie klientów na każdym etapie postępowania. Dołożymy wszelkich starań, aby w sposób fachowy zapewnić Państwu pomoc i miarodajne rozwiązanie w każdej sprawie spadkowej. Zapraszamy do kontaktu celem umówienia wizyty stacjonarnej w kancelarii w Gdańsku bądź umówienia spotkania online.